Xét nghiệm tinh dịch đồ được coi là bước kiểm tra vô cùng quan trọng, nhằm đánh giá chất lượng tinh trùng, cũng như phát hiện sớm các bệnh lý nam khoa tiềm ẩn… Từ đó, giúp các cặp đôi có kế hoạch chăm sóc sức khoẻ phù hợp và chủ động điều trị kịp thời.
Xét nghiệm tinh dịch đồ là gì?
Xét nghiệm tinh dịch đồ là một bước kiểm tra quan trọng nhằm đánh giá chất lượng của tinh trùng qua các chỉ số như: số lượng, mật độ, khả năng di động, hình dạng…
Những ảnh hưởng khi không xét nghiệm tinh dịch đồ
Việc đánh giá này được thực hiện theo quy định của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Các chỉ số tinh dịch đồ chỉ có ý nghĩa phỏng đoán khả năng sinh sản của nam giới là cao hay thấp, chứ không cho phép kết luận là vô sinh hay không?
Nam giới nên thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ khi nào?
- Khám sức khỏe sinh sản tiền hôn nhân.
- Nam giới phát hiện màu sắc, tính chất, số lượng tinh trùng bất thường.
- Kiểm tra chất lượng tinh dịch trước khi thực hiện các phương pháp hỗ trợ sinh sản.
- Đánh giá số lượng, chất lượng của tinh trùng và chẩn đoán khả năng sinh sản ở nam giới.
- Các trường hợp có dấu hiệu của bệnh tinh hoàn, tuyến tiền liệt, đường tiết niệu ở nam giới…
- Đánh giá quá trình thắt ống dẫn tinh có thành công hay không? trong một vài tháng đầu khi nam giới mới thực hiện thắt ống dẫn tinh.
Ý nghĩa một vài chỉ số quan trọng trong kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ
Xét nghiệm tinh dịch đồ và những thông tin cần biết
Tổng số tinh trùng di động
Trong phân tích tinh dịch đồ, WHO 2010 chia độ di động thành 3 loại:
- Di động tiến tới: Tinh trùng di động tiến tới theo thẳng trục đầu-cổ, hoặc tinh trùng di động theo vòng tròn lớn, bất kể tốc độ nhanh hay chậm.
- Di động tại chỗ: Tức là không có sự chuyển động tịnh tiến như: bơi vòng tròn nhỏ, khó khăn trong di chuyển, hoặc chỉ quan sát thấy tinh trùng di động nhẹ tại chỗ.
- Bất động: Không quan sát thấy sự chuyển động nào.
Hình dạng tinh trùng bình thường
- Hình dạng tinh trùng được đánh giá dựa trên kết quả khảo sát những tinh trùng vượt qua được lớp chất nhày cổ tử cung hay tinh trùng đã gắn kết trên bề mặt màng sáng của tế bào trứng. Theo đó, tinh trùng được xác định là bình thường khi đầu, cổ, phần giữa và đuôi đều bình thường.
- Ngoài ra, việc chỉ rõ các bất thường tinh trùng, ví dụ như thiếu hụt acrosome, sẽ hỗ trợ các bác sĩ lâm sàng trong việc đánh giá xem bệnh nhân có thể có thai tự nhiên hay không, hoặc lựa chọn chỉ định phương pháp hỗ trợ sinh sản (IUI hoặc IVF) phù hợp.
Tỉ lệ sống của tinh trùng
- Tỉ lệ sống của tinh trùng đặc biệt có ý nghĩa trong trường hợp tinh trùng bất động hoàn toàn. Trong trường hợp này, việc đánh giá tỉ lệ sống-chết của tinh trùng giúp chuyên gia đưa ra những phương pháp hỗ trợ tiếp theo trong chu kỳ thụ tinh ống nghiệm.
- Tỉ lệ lớn tinh trùng còn sống nhưng bất động chỉ ra sự khiếm khuyết về cấu trúc đuôi hoặc cổ tinh trùng trong khi tỉ lệ tinh trùng chết và bất động cao có thể là một gợi ý cho bệnh lý ở mào tinh hoàn.
Như vậy, ba thông số trên là cơ sở chính để các bác sĩ đưa ra kết luận cho xét nghiệm tinh dịch đồ của một người. Cùng với những thông số mang giá trị tham khảo khác như: màu sắc tinh dịch, độ pH, số tế bào bạch cầu… Bác sĩ sẽ đưa ra ý kiến tư vấn cho tình trạng sức khoẻ cụ thể ở mỗi người.
Thế nào là tinh dịch bình thường ?
Bình thường, tinh dịch sẽ có màu trắng sữa hoặc trong, đặc và dính (nhớt), có độ pH (độ axit) khoảng 7,8 đến 8,0 và có thể chứa các tế bào bạch cầu.
Các giá trị dưới đây được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xây dựng và cho thấy chất lượng tinh dịch là bình thường căn cứ vào một số chỉ số:
- Tổng thể tích > 2 ml
- Nồng độ: Ít nhất là 20 triệu tinh trùng/ml
- Hình thái học: Ít nhất 15% tinh trùng bình thường
- Độ vận động: Trên 50% tinh trùng chuyển động về phía trước, hoặc 25% chuyển động nhanh trong vòng 1 giờ sau xuất tinh
- Lượng bạch cầu: Ít hơn 1 triệu/mL.
- Những phân tích sâu hơn (phản ứng giữa tinh trùng và kháng thể) cho thấy số tinh trùng kết dính ít hơn 10% tổng lượng tinh trùng.
Tuy nhiên với trường hợp có số lượng tinh trùng thấp, không thể nói chắc là người đàn ông đó vô sinh, vì khả năng sinh sản còn phụ thuộc nhiều yếu tố khác nhau.
Đồng thời cũng không thể khẳng định người đàn ông có số lượng tinh trùng bình thường thì khả năng sinh sản bình thường, bởi có thể tinh trùng còn thiếu khả năng thụ tinh.
Do đó, nhất thiết cần phải có sự hỗ trợ từ bác sĩ sau khi nam giới có kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ.
Những lưu ý khi làm xét nghiệm tinh dịch đồ?
Để có được một kết quả chẩn đoán chính xác nhất, đòi hỏi nam giới khi thực hiện xét nghiệm cần đảm bảo các nguyên tắc sau:
Trước khi lấy mẫu:
- Kiêng xuất tinh từ 3-5 ngày và tối đa là 7 ngày trước khi kiểm tra.
- Nên thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ vào buổi sáng để có lượng tinh dịch nhiều nhất.
- Trước ngày thực hiện xét nghiệm không nên sử dụng chất kích thích: rượu bia, ma tuý, thuốc lá, thuốc kháng sinh…
- Nếu có biểu hiện sốt hoặc viêm nhiễm ở bất cứ vị trí nào đó cũng không nên xét nghiệm tinh dịch đồ.
- Nên ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, xây dựng chế độ tập luyện cơ thể lành mạnh, khoa học.
- Thông báo ngay với bác sỹ khi bạn đang dùng một loại thuốc nào đó?
Trong khi lấy mẫu:
- Bệnh nhân đi tiểu trước khi lấy mẫu sau đó rửa tay và dương vật thật sạch rồi lau khô bằng khăn sạch.
- Lọ đựng mẫu tinh dịch cần được tiệt trùng, có miệng rộng, có đầy đủ thông tin của bệnh nhân trên lọ đựng mẫu.
- Lọ đựng mẫu tinh dịch cần được giữ ở nhiệt độ tiêu chuẩn là 20 đến 37 độ, thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ trong vòng 1 giờ sau khi lấy mẫu, để quá lâu sẽ tinh trùng sẽ giảm độ di động, tỉ lệ tinh trùng chết cũng tăng lên.
Nếu có băn khoăn về quy trình xét nghiệm tinh dịch đồ, bạn có thể chat ngay với bác sỹ tại mục [Tư vấn trực tuyến] hoặc gọi đến Hotline: 035 986 5252 để được giải đáp sớm nhất.
